پاسخ : درس ادبیات درسی است كه نیاز به مطالعهی مستمر شما دارد. در عین اینكه بعضی قسمتهای آن صرفا حفظی است، مثل تاریخ ادبیات ، لغت معنی در مقابل نیز در بخش دستور زبان ما بیشتر با فهمیدن و تجزیه و تحلیل كردن سر و كار داریم. لذا مطالعه مستمر شما در دو زمینه میتواند كارساز باشد : 1ـ پرداختن به حفظیات ( تاریخ ادبیات ، لغت معنی ، دیكتهی كلمات ، شعر و...) بدین صورت كه با خلاصهبرداری از این موضوعات در چند برگه به صورت منظم آن را همیشه همراه داشته و در مواقع مناسب آن را مطالعه كنید. 2ـ تمرین و ممارست در یادگیری قواعد دستور زبان فارسی ، حل تمارین مناسب در این باره. امیدوارم موفق باشید . . .

پاسخ : با سلام خدمت شما دوست عزیز
مولوی در این بیت با زیبایی هرچه تمام‌تر فرهنگ و دین و عرفان خود را با مطربی خوش‌ساز و در عین حال سبك روح مقایسه می‌كند. صداهایی بی‌روح و سبك در موسیقی را در ذهن خود استادانه به اذكار بلندمرتبه‌ی دین و عرفان خود تبدیل می‌كند تا باز استادی خویش را در فن شعر و عرفان به همگان باز شناساند و در این مصرع می‌گوید : ای مطرب خوش‌صدا و خوش‌نوایی كه به ظاهر به دنبال كاری سبك هستی تو دق‌دق می‌كنی من ذكر یا حق می‌گویم و تو به آهنگ ساز خود هی‌هی می‌كنی و من یا هو می‌گویم و او را می‌خوانم . . . سربلند باشید . . .

پاسخ : با سلام
همانطور كه می‌دانی در ادبیات داستانی و كلاً در آرایه‌های ادبی بحثی هست به نام شخصیت‌پذیری موجوداتی عیر از انسان و بهتر بگویم انسان‌نمایی پدیده‌ها. نویسندگان ما از این اصل در داستان‌ها و اشعار خود به مرور استفاده كرده و می‌كنند. مثالی برایت می‌زنم‌:« برگ خشكیده آخرین لحظه‌های عمرش را می‌گذراند. با خود زمزمه‌ای داشت. انگار داشت با خدای خویش راز و نیاز می‌كرد . . . » خوب برگ در اینجا مانند انسان پیری است كه آخرین لحظه‌های عمرش را می‌گذراند و با خدای خود حرف می‌زند. پس ما در این داستان به برگ شخصیت و رفتاری انسانی را نسبت داده‌ایم تا بتواند در داستان ما نماد زنده بودن و زندگی كردن را داشته‌باشد. البته خود من داستان «گاو» را منسجم و كامل نخوانده‌ام كه بخواهم بگویم «گاو» دقیقا نماد چیست، اما تو خودت می‌توانی با این توضیح و اصلی كه برایت تعریف كردم به جواب سؤال خود برسی. . .

پاسخ : با عرض سلام خدمت شما
سؤال‌تان كمی جای تأمل دارد. چرا كه حتی بزرگان ادبیات ما به عنوان مثال هیچ‌گاه دو شاعر بزرگ و نامداری مثل حافظ و مولانا را در مقام مقایسه قرار نداده‌اند تا به این نتیجه برسند كه مثلا یكی قویتر است یا یكی بهتر. چرا كه ما در مقایسه‌ی این دو باید این نكته را توجه داشته باشیم : راهی كه حافظ در عرفان و معارف اسلامی طی كرده است با عرفان مولانا متفاوت است. همانطور است تفاوت شرایط اجتماعی و فرهنگی زمان او و مولانا و یا انقلاب روحی كه در مولانا صورت گرفت شاید به گفته بعضی بزرگان ما مسیر زندگی مولانا را عوض كرد را نمی‌توان با هیچ چیز دیگری مقایسه كرد پس خود به خود به جواب قسمتی از سؤالتان می‌رسیم : نمی‌توان گفت كدامیك قوی‌تر است. در حیطه‌ی ادبیات و شعر و عرفان محدودیت وجود ندارد كه كسی بتواند به درجه آخر برسد و مثلا از همه قویتر باشد. در قسمتی از سؤال‌تان گفته‌اید آراء كدامیك از اعتبار بیشتری برخوردار است ؟ البته اینجا این سؤال مطرح می‌شود كه از چه نظر ؟ در چه موضوعی ؟ ولی به صورت كلی من می‌گویم هر دو . چرا كه در بحث عرفان و علم و معرفت اسلامی نیز هر دو صاحب مقام و از بزرگان‌اند. در قسمت بعدی سؤال اختلاف نظر از چه دیدگاه ؟ بله سلایق و علاقه‌ها به این دو شاعر متفاوت است. همانطور كه شما شاید به یك نفر ازاین دو شاعر علاقمند هستید ولی مطمئنم دیگری را هم نیز مد نظر دارید. به هر حال توصیه می‌كنم زندگینامه این دو شاعر بزرگ را مطالعه كنید و خودتان در مقام مقایسه سعی كنید به سؤال خودتان پاسخ دهید. كمی سخت است نه ؟ می‌بینید كه نمی‌توانید حافظ و عرفان و غزلش را با مولانا و اشعار عاشقانه در مقام عرفانی‌اش را مقایسه كنید ! چرا كه هر دو شیرنی و زیبایی خود را دارند . . . امیدوارم به جواب سؤال خود رسیده باشید .

پاسخ : با عرض سلام و عذرخواهی به خاطر تأخیر در مورد پاسخ به سؤال‌تان
دوست عزیز با توجه به اینكه كمی سؤال‌تان جنبه تخصصی و تحقیقی دارد خواهش می‌كنم در مورد سؤال‌های تاریخ ادبیات‌تان برای اطمینان بیشتر و دقت بالاتر به كتاب 5 جلدی تاریخ ادبیات دكتر ذبیح‌الله صفا كه قائدتا در كتابخانه دانشگاه شما موجود می‌باشد مراجعه فرمایید. در مورد قسمت آخر سؤال‌تان فكر می‌كنم این معنی بهتر باشد كه « من كه تا سحر صبر كردم و تا سحر ماندم او دیده به راه و نگران است . . . » البته باید ابیات دیگر این شعر را دید و این قسمت را در قالب كل شعر معنا كرد به خودی خود شاید كمی مبهم باشد . . .

پاسخ : سجع یعنی قافیه در سخن. اینكه از كی در نثر فارسی سجع راه پیدا كرد و متون مسجع و موزون رواج داده شد ، به این توضیح بسنده میكنم. منشأ جریان تازهی مهمی كه در قرن هفتم در نثر مصنوع فارسی پدید آمد و بعد ار آن بیش و كم تا عهد قائممقام فراهانی ادامه یافت نگارش گلستان است بدست شاعر و نویسندهی بزرگ سعدی شیرازی.ذوق سلیم سعدی وی را بر آن داشت كه شیوهی نثر را از خشكی و آمیختگی شدید با زبان عربی بیرون بكشد و بشیوهی نثر موزون یا مسجع كه با ذوق فارسی زبانان سازگاری بیشتری دارد نزدیك سازد و از آمیزش این دو سبك شیوه مطبوع و تازهیی پدید آمد كه آن را نثر مسجع یا موزون مینامند. مانند : منت خدای را عز و جل كه طاعتش موجب قربت است و به شكر اندرش مزید نعمت
موفق باشید . . .

پاسخ : با سلام به شما دوست عزیزم
ریشه‌ی كلمه‌ی تبیان « ب.ی.ن» و هم‌خانواده‌ی كلمه‌ی «بیان» می‌باشد. مصدر بوده و به معنای واضح و روشن بودن، آشكار گشتن، هویدا شدن، بیان كردن و آشكار ساختن معنی است.

پاسخ : به جهت اینكه درس تاریخ ادبیات از نظر ما درسی صرفا حفظی است، تهیه یك جزوه ی مدون از خلاصه ی تاریخ ادبیات شما و همراه داشتن آن برای مطالعه در زمانهای مناسب و حفظ كردن مستمر مطالب آن و دوره ی آنها میتواند مشكل شما را تا حد زیادی حل كند. مطالعه ی عمیقتر و با تمركز بیشتر هر یك شب در میان در حدود 25 دقیقه در منزل نیز جوابگوی این مشكل خواهد بود ، انشاءالله مؤید باشید . . .

پاسخ : با سلام به شما دوست عزیزم
شعری را كه برایت انتخاب نموده‌ام از خواجه‌ی سخنور، « حافظ شیرازی » است:

مژده ای دل كه مسیحا نفسی می‌آید كه ز انفاس خوشش بوی كسی می‌آید

به امید موفّقیّت روزافزون . . .

پاسخ : با عرض سلام خدمت شما دوست عزیز
كلمه ی « تقصیر » كه كلمه ای از زبان عرب میباشد به معنای كوتاهی كردن در انجام كاری ، سستی كردن یا خطا كردن میباشد. در مورد كلمه ی بعدی شما یعنی « تلخیس » بایــد بگویم همچنین كلمه ای بدین معنا وجود ندارد ولی اگر حرف « س » در این كلمه تبدیل به حرف « ص » شود معنادار خواهد بود و به معنای، خلاصه كردن و مختصر كردن كلام یا نوشته است.
دو همخانواده از كلمه ی مرخّصی نیز « ترخیص ، مرخّص » می‌باشد.

موفّق و پیروز باشی . . .